Cảm nhận về bài ca dao Khăn thương nhớ ai

Cảm nhận về bài ca dao Khăn thương nhớ ai
Đánh giá bài viết

Cảm nhận về bài ca dao Khăn thương nhớ ai

Bài làm

Tình yêu nam nữ với những cung bậc, sắc thái hết sức đa dạng, phức tạp là một trong những nội dung cơ bản của ca dao người Việt. Đi vào thế giới ca dao, những cung bậc, sắc thái tình cảm vốn vô hình, vô sắc ấy bỗng trở nên hết sức cụ thê sinh động. Tất cá là nhờ cái tình chân thành, chân châìt, đằm thắm vói lối diễn đạt độc đáo của tác giả dân gian. Ví như bài ca dao sau:

Khăn thương nhớ ai,

Khăn rơi xuống đất.

Khăn thương nhớ ai,

Loading...

Khăn vắt lên vai.

Khăn thương nhớ ai,

Khăn chùi nước mắt.

Đèn thương nhớ ai,

Loading...

Mà đèn không tắt.

Mắt thương nhớ ai,

Mắt ngủ không yên

Đêm qua em những lo phiền,

Lo vì một nỗi không yên một bề.

Không phải ngẫu nhiên mà bài ca dao này thường được người ta nhớ đến với cái tên Khăn thương nhớ ai.Hình ảnh chiếc khăn không chi là biểu tượng khởi đầu cho nỗi thương nhớ của cô gái mà nó còn là hình ảnh được lặp lại nhiều nhất với nhiều tình huống khác nhau:

Khăn thương nhớ ai?

Khăn rơi xuống đất

Khăn vắt lên vai

Khăn chùi nước mắt

De hiếu vì sao hình ảnh chiếc khăn lại trờ đi trờ lại nhiều lần nhu một điệp khúc nhớ thương triền miên, da diết nhu thế. Trong tình yêu trai gái, chiếc khăn thường là vật trao duyên để người ta gửi khăn, gửi áo, gửi lời.Khăn cũng là một vật luôn gẩn gùi, quân quýt với người con gái. ở đây chiêc khăn được nhân hoá, trở nên có tâm trạng và là đốì tượng để cô gái bộc lộ nồi niềm thương nhớ người yêu. Ba lần hỏi, mỗi lần nỗi nhó lại càng trào dâng, ngôn ngang trăm môi, trăm chiều, bao trùm khắp cả không gian: rơi xuống đất, vắt lên vai và cao độ là khi chiếc khăn giúp cô gái giấu đi những giọt nước mắt khóc thẩm. Sáu dòng thơ với đa sốthanh bằng gợi nỗi bâng khuâng da diết đậm màu sắc nữ tính, đầy kín đáo của nỗi nhớ thương.

Hình ảnh tiếp theo trờ thành biêu tượng cho nỗi nhớ là ngọn đèn:

Đèn thương nhớ ai

Cũng vẫn dùng thủ pháp nhân hoá nhưng nêu như ớ hình anh chiếc khăn, nồi nhó được trai ra theo không gian thì đến đây nó được đo theo thời gian. Hình anh ngọn đèn không tắt chính là ngọn lửa thương nhớ đang cháy trong trái tim người con gái. Chính là người con gái đang trằn trọc đêm thâu trong nhớ thương đằng đẵng.

Hình ảnh cuối cùng trở thành biêu tượng cho tâm trạng cô gái là đôi mắt – cửa sổ của tâm hồn. Dù rằng những câu hỏi với chiếc khăn, ngọn đèn chính là sự phân thân trong tâm trạng cô gái nhưng đó vân chỉ là cách nói gián tiếp. Mà nỗi nhớ thì cứ da diết, bổn chổn và đến lúc không thể kìm nén, che giấu. Cô gái đã hỏi mình, trực tiếp bộc lộ nỗi lòng:

Mắt ngủ không yên

Hình ảnh đôi mắt không ngủ ấy là sự phát triển tất yếu từ chiêc khăn không ở yên, từ ngọn đèn chong chong đêm dài. Đó là một hình tượng hợp lí, nhât quán và tự nhiên như chính nỗi nhớ niềm thương đang dâng trào trong cô gái.

Chi trong 10 câu thơ 4 chữ, nỗi nhớ thương của cô gái được bộc lộ thật độc đáo. Có đến năm lần cái điệp khúc "thương nhớ ai" được lặp đi lặp lại và gắn với những hình ánh khác nhau. Nhưng tựu trung lại tất cả đều là sự tụ hỏi lòng mình và hơn thếnữa là sự tự khẳng định tình cảm của cô gái một cách mạnh mẽ. Tâm trạng đầy yêu thương của cô gái không chỉ được cụ thê hoá, hình tượng hoá một cách thật rõ nét mà cách bộc lộ cũng đầy tếnhị, kín đáo rất phù hợp với người Việt Nam.

Nét độc đáo trong nghệ thuật của bài ca dao còn biếu hiện ớ kết câu hai phần: 10 câu đầu theo thể vãn bốn và một câu lục – bát kết lại cả bài. Nêu như ở phần đầu là sự dổn nén của tình cám thì đen hai câu kết tâm trạng lo âu tràn ra ngổn ngang:

Đêm qua em những lo phiền

Lo vì một nỗi không yên một bề.

Người con gái đang yêu nào lại không mang trong lòng bên cạnh nỗi niềm thương nhớ là nỗi bổn chổn, lo lắng cho tương lai, hạnh phúc lứa đôi. Đặc biệt, trong hoàn cảnh xã hội cũ thì điều lo âu đó hoàn toàn có lý do. Mối tình tha thiết, mãnh liệt ấy đâu đã là sự đảm bào cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc lâu bền. Bất trắc luôn luôn rình rập những tình cảm tốt đẹp của những con người bình dân, bình thường. Thân phận nhỏ bé, tình yêu nhỏ nhoi giữa bao nhiêu là giăng mắc bất tường. Dấu ba chấm kết lại bài thơ đẩy sức gợi mở và càng cho thấy nỗi lo nhiều bề trong tâm trạng cô gái. Quả là ngổn ngang trăm môi tơ vò.

Đây có thể nói là một trong những bài đặc sắc nhất của ca dao Việt Nam. Bằng nghệ thuật nhân hoá, hoán dụ với những biểu tượng độc đáo, bài ca dao đã thể hiện được những sắc thái vô cùng tinh tế trong nỗi lòng người con gái đang yêu. Chính điều đó đã tạo nên sức hấp dẫn mạnh mẽ cũng như sức sống trường tổn cho tác phẩm.