Phân tích tác phẩm Thu điếu của Nguyễn Khuyến

Phân tích tác phẩm Thu điếu của Nguyễn Khuyến

Bài làm

Loading...

Trong chùm thơ thu 3 bài của tác giả Nguyễn Khuyến thì bài thơ Thu điếu (Câu cá mùa thu) có lẽ là tác phẩm xuất sắc nhất. Bài thơ là một bức tranh hữu tình về khung cảnh làng quê Bắc bộ, nơi người sĩ phu ngồi buông cần câu cá.

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.

Giống với tác phẩm Thu vịnh, ngay từ khi mở đầu tác phẩm, tác giả đã giới thiệu đây là khung cảnh của mùa thu. Làn nước mùa thu như trở nên lạnh lẽo hơn, nước cũng trong vắt một màu hơn trước. Trên làn nước ấy, vẻn vẹn một chiếc thuyền câu bé tẻo teo thả trôi lững lờ. Khung cảnh tĩnh mà có động, động mà lại tĩnh, nhờ sự xuất hiện của con thuyền câu mà nó không cô liêu tịch mịch.

Loading...

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.

Mặc dù tác giả không hề tả làn gió, cũng không viết cụ thể về gió nhưng câu thơ lại thấp thoáng sự xuất hiện của nó. Nhờ có gió thổi mà làn nước lay động, gợn lên chút sóng nhấp nhô. Cũng nhờ làn gió nhẹ nhàng mà lá vàng trên cây nhẹ đung đưa rồi khẽ đưa vèo. Sự kết hợp giữa sóng – gió – lá cây khiến cho cảnh vật càng nên thơ, mơ mộng. Ta cũng có thể hiểu rằng lá đã vàng lắm, nước đã lặng lắm ấy là chứng tỏ thu đã về ngập tràn.

Xem thêm:  Anh/chị hãy giải thích tiêu đề, lời đề từ và nêu âm điệu chung của bài thơ Tràng giang.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,

loading...

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Ở hai câu thơ tiếp theo, tác giả thình lình chuyển điểm nhìn của mình lên cao, lên trên bầu trời. Vẫn là hình ảnh bầu trời cao trong xanh vời vợi với những đám mây vắt lơ lửng tầng không. Con ngõ nhỏ thì hiu quạnh, vắng lặng như trong một buổi trưa yên ắng.

Phân tích tác phẩm Thu điếu của Nguyễn KhuyếnTrong không gian ấy, chỉ có bóng hình một ông lão ngồi ung dung câu cá:

Tựa gối, ôm cần lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Dáng vẻ ông lão ngồi câu cá đã từ rất lâu mà dây câu không giật, phao không chuyển động. Ông lão ngồi tựa gối, cái dáng ngồi thảnh thơi, phiêu diêu tự tại, không bon chen với đời, càng không quan tâm nhân tình thế thái. Đâu đó là âm thanh những chú cá đớp động dưới chùm bèo. Chỉ nhiêu đó thôi mà cũng đủ tạo nên một bức tranh thủy mặc hữu tình đầy thơ mộng.

Bài thơ đã cho thấy sự khéo léo, tài tình của tác giả Nguyễn Khuyến trong việc miêu tả một cảnh tượng rất đỗi dung dị, bình thường ở làng quê. Nhà thơ đã khéo léo sử dụng rất nhiều màu sắc rực rỡ: lá vàng, xanh ngắt, trong veo cùng với đó là âm thanh đưa vèo, đớp động khiến cho bức tranh thiên nhiên làng quê thêm hài hòa, có sức sống mà không mờ nhạt. Mặt khác tác giả còn sử dụng nhiều từ láy: lạnh lẽo, tẻo teo, lơ lửng đều là những từ ngữ diễn tả sự tĩnh lặng, trầm mặc của cảnh vật. Cùng với đó là điệp vần “eo”, một vần thơ hiếm thấy và khá khó làm ở đây lại được tác giả triển khai từ đầu đến cuối bài để nhấn mạnh không gian mùa thu trong veo, eo sèo.

Xem thêm:  Nhận thức và lời tâm nguyện của nhà thơ trong bài thơ Từ ấy.

Bức tranh mùa thu trong tác phẩm đậm chất mộc mạc, đơn sơ, nó thân thuộc và gần gũi với đời sống của người dân. Trong bức tranh ấy, con người chỉ xuất hiện thoáng qua nhưng lại là một điểm nhấn quan trọng góp phần giúp cho tác phẩm không quá vắng lặng mà trở nên có sức sống.

Xét về cả nghệ thuật lẫn ý nghĩa, có lẽ đây là bài thơ độc đáo và đặc biệt nhất trong chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến. Câu cá mùa thu đồng thời cũng là một trong những tác phẩm xuất sắc viết về mùa thu của kho tàng văn học Việt Nam.

DMCA.com Protection Status